Kolon kanseri, hem kadınlarda hem de erkeklerde ülkemizde en sık görülen ilk beş kanser arasında yer alıyor. Erken taramalarla önlenebilir bir hastalık olması sebebiyle büyük önem taşıyor; erken dönemde tespit edilirse tedaviyle yaşam süresi ve kalitesi etkilenmeden hayatınıza devam edebiliyorsunuz. Tarama için en yaygın yöntemlerden biri gaitada gizli kan testi. Bu test hem kanser araştırma merkezlerinde hem de sağlık ocaklarında kolayca uygulanabiliyor, hatta son dönemde evde yapılabilen kitlerle de test mümkün. Dışkı örneği küçük bir kap içerisine fırça ile alınarak test ediliyor; tek çizgi negatif, çift çizgi pozitif anlamına geliyor. Ancak negatif sonuç kolon kanserini tamamen dışlamıyor, özellikle ailede erken yaşta kolon kanseri varsa veya halsizlik, kansızlık, dışkılama alışkanlığında değişiklik varsa kolonoskopik inceleme gerekli.
Kolonoskopi sırasında bağırsak duvarındaki iltihabi reaksiyonlar ve polip gibi oluşumlar tespit edilip örnekleniyor, gerekirse çıkarılarak patolojiye gönderiliyor. Bu sayede kanser hücresine dönüşme riski olan oluşumlar erken dönemde önlenebiliyor. Tarama sıklığı, hastanın bulgularına ve polip varlığına göre değişebiliyor; hiçbir problem yoksa 5–10 yıl arasında tarama yapılabilir.
Eğer kolon kanseri tespit edilirse, hastanın durumu ayrıntılı olarak değerlendiriliyor. Tomografi gibi radyolojik yöntemlerle bağırsak duvarı, diğer organlar ve lenf bezleri kontrol ediliyor. Eğer kanser sadece bağırsakta sınırlıysa, ameliyatla lokal olarak çıkarılabiliyor; bağırsak dışına yayılım varsa kemoterapi veya radyoterapi gibi tedaviler uygulanıyor. Erken tanı sayesinde hastalar çoğu zaman normal yaşamlarına devam edebiliyor, daha ciddi tedavi gereksinimleri veya ostomi gibi durumlar nadir oluyor.
Özetle, kolon kanserinden korkmak yerine erken taramalarınızı yaptırmak hayat kurtarıcı. Kolonoskopi korkulacak bir işlem değil; önemli olan düzenli taramalarla erken teşhis sağlamak.